ლეკვი მომიკვდა

ახლა როცა ამას ვწერ, ღუმელის ქვეშ, ჩემს ქურთუკზე მკვდარი ლეკვი წევს.

დედამისი შარშან, ხმელ და უწვიმო ზაფხულს მოვიდა სოფელში. მეძებარი იყო. ალბათ, მონადირეებმა დაკარგეს, ამანაც გზა ვეღარ გაიგნო.

ამ მონადირეების ხომ არ მესმის, იმათ კლავენ, ვინც მათ ბევრად ჯობია, მათზე ლამაზიცაა და კეთილიც.
ძაღლმა კი იმდენი ილაწლაწა მშიერი მუცლით, სანამ ტროსში არ მოაყოლეს და კეტით არ გაუჩეჩქვეს თავი.

მე კი სახლიდან შორს, საბძელში რომ გადავდივარ, ლეკვის ყეფა მესმის. ვეძებ, ვერ ვპოულობ. ბოლოს როცა შივდება, თვითონ გამოდის, შორს ვარ, მიყეფს, ახლოს მივალ, წკმუტუნით გარბის. ვიჭერ და ხელში ამყავს, ჟ.კანკალებს და შიშჩამდგარი თვალებით მიყურებს. ასეთი თვალები ობლებს და მშივრებს აქვთ ხოლმე. ყველა ერჩის, ძროხა ფეხს ადგამს, იცის რომ ობოლია, ცხვრები რქენენ და წყლით სავსე სათლში აგდებენ.
მე საბძლის ჭუჭრუტანებს ვქოლავ, რომ არ გამოძვრეს და ისევ არ სცემონ. დღეში სამჯერ პურისგულს ვაჭმევ. ისე ჭამს, რომ გულზე ადგება და ასლოკინებს.

მერე ქალაქში წავედი. მე ხომ საქმიანი კაცი ვარ, დამავიწყდა ჩვენებისთვის მეთქვა, რომ ეჭმიათ მისთვის.
ის კი არა, ამ ბოლოს ისიც დამავიწყდა ვინ ვარ, ლეკვო, სხვებმა დამავიწყეს.
რომ დავბრუნდი და საბძელში გადავედი, იწვა და იკრუნჩხებოდა. მარტო შიმშილის გამო არა, ზამთარმა პირი გაიშრო, გაყინა და შესცივდა.

ძროხა ხელდახელ ჩამოვწველე, რძე ხბოს საწოვარაში ჩავასხი. ვერ ყლაპავს, კრიჭა აქვს შეკრული.
პირს თითით ვუღებ და რძეს ვაწვეთებ. ნახევარი გულზე ეღვრება.
თავს მაღლა ვუჭერ, ყელში რომ არ გადასცდეს და არ დაიხრჩოს.
ყბას ხურავს, კბილებს კი სიმწრით ბოლომდე მასობს თითში.

ვფიქრობ, რომ მშიერზე ბევრი არ უნდა ჩავაყლაპო და საბძელში შემყავს. კარს ვხურავ და წკმუტუნებს. თითქოს მეძახის, რომ წავიყვანო.
სახლში გადმოსული ვხვდები, რომ იმას ახლა სითბო უნდა. ქურთუკს ვიღებ და ისევ გადავდივარ, შიგ ვახვევ და გადმომყავს. მოხარშულ ქონს წვრილად ვაქუცმაცებ, პირს ვუღებ და ვუტენი თითით. მერე კი ღუმელის ქვეშ ვაწვენ.

მინახავს, ღორი როგორ კვდება.
ძაღლიც ვნახე. იმ დროს იმაზე მეტყველი თვალები აქვს, ვიდრე ადამიანს, მათ ხომ ენა არ აქვთ.
ცოტა ხანში მივდივარ, გულს ვეძებ მინდა გავიგო სუნთქავს თუ არა. ადვილად ვიპოვე.
ოცდაათის ვხდები და ის არ ვიცი, ადამიანებს სად აქვთ გული, თორემ ძაღლების ვიცი.
არა, არ სუნთქავს.

თვალებს ვუხუჭავ, – თუ გაახილა, ცოცხალია.
არა, არ გაუხელია.
მაშინვე რომ გადმომეყვანა, იკნებ არ მომკვდარიყო?!
უფრო ხშირად რომ მეჭმია, ჯანი ექნებოდა და იქნებ არ მომკვდარიყო?!
რომ არ დამვიწყებოდა და ჩვენებისთვის რომ მეთქვა იკნებ არ მომკვდარიყო?!
მაგრამ მოკვდა.
მე საწოლზე ვზივარ, ის კი ფეჩქვეშ ჩემს კურტკაზე წევს მკვდარი.
არ ვუყურებ…

მაპატიე ლეკვო, შენ მელოდებოდი, მე კი არც გამხსენებიხარ. ისე, ადამიანებისგან ეს არ უნდა გაგიკვირდეს, იმედს ვუცრუებთ იმას, ვისაც ჩვენი იმედი აქვს. ახლა როცა ვიღაც გველოდება კვალწმინდად ვიკარგებით. ალბათ, გვგონია, რომ არ დაგვაგვიანდება.
შენამდე ბებიაჩემიც კვდებოდა და მელოდებოდა. მე კი არ ავედი, არ ვუთხარი რომ მიყვარდა. ვიფიქრე, არ დამაგვიანდებოდა. ახლა მის საფლავზე გავდივარ, ქვაზე ვჯდები და ვეუბნები, რომ ძალიან მიყვარს და მომენატრა.
შენც მომენატრები ლეკვო!

როგორც ყველა მოგვენატრება, ვინც გვიყვარდა და ვერ ვუთხარით. ვისაც იმედი გავუცრუეთ. ვინც გველოდებოდა და დავეკარგეთ.

იქნებ შენთვის კარგიც იყოს, რომ მოკვდი. შეგვხდებოდა პატრონი, რომელიც გაჭმევდა და ყოფაზე გაბრაზებული, წიხლსაც მოგაყოლებდა. იმიტომ გცემდა, რომ ძაღლი ხარ, ერთგული. იცის, რომ შენ ადამიანი არ ხარ, ვინმეს მიცემული ლუკმა რომ დაივიწყო.

ხომ მიხვდი, ლეკვო, რაც არის ერთგულების საფასური?

თანაც ეს ცხოვრება ობლებისა და უპატრონოების არ არის.
თუ დაგამშვიდებს, გეტყვი, შენ იმ ბევრ ადამიანს, ასი თავით ჯობიხარ, ვისაც ზაფხულიდან მოყოლებული შევხვედრივარ. იმათგან რომელიმე ახლა ჩემი ღუმლის ქვეშ რომ იწვეს, საერთოდ არ მივიტანდი გულთან.
ღამე უნდა ავდგე და გადაგმალო, დედაჩემმა რომ არ გნახოს.

არა, ხევში არ გადაგაგდებ, ხვალ რომ მოდღევდება და მიწა მოლხვება, დაგმარხავ. დაგიტირებ კიდეც. შენ ამას იმსახურებ.
ვერ შეგპირდები, მოვალ მეთქი საფლავზე, იმიტომ რომ მე ვარ ძაღლი, ერთს წამოვიტირებ და გადამივლის.
დედაჩემს ვეტყვი, რომ არ მოკვდი და გაგაჩუქე. რომ პატრონი არ გცემს, პატრონის პატარა ბიჭი კი დედამისს რძეს პარავს და გასმევს. ვეტყვი, რომ მშიერი არ ხარ, არ გცივა და არც არავის ელოდები.

ბალადაშვილი დათია

2019